!3kR

Bir Ocak sabahı Güney Amerika sahiline ilk ulaşan Portekiz'li kâşifler, tropik zirvelerin arasından akan taze sularla beslenen bir seri, altın sarısı sahilleri barındıran burunlar keşfettiler. Keşfettikleri bu noktayı "Ocak Nehri" ya da Portekizce "Rio de Janerio" olarak adlandıran bu kişiler kaderin gelecekte burası için hazırladığı sürprizden bihaberdiler. Kısa zamanda Portekiz kolonileri buraya yerleşti ve tarım geliştikçe Portekiz'den, yani Batı Afrika'nın otorite altındaki kesimlerinden, Bahia'daki yerleşim alanlarına köleler getirildi.

Samba, bu kölelerin Afrika'dan getirdikleri ve kuvvetli vurmalı ritimlerin çalınabildiği "Batuque" adındaki davullar topluluğuna bir tepki olarak Bahia bölgesinde gelişmeye başladı. Davulun hipnoz etkisi yaratan vuruşları, ilk sambacıların hâlâ "Samba de Roda" geleneğinde olduğu gibi çıplak ayak dans ederken, günlük tasalarından uzaklaşmalarını sağlıyordu.

Bu kölelerin dillerinde dans "Semba" demekti ve bu terim ileride Brezilya'nın kültürüne ulusal danslarının gurur duyarak sundukları adı olarak geçecekti.

Artık Samba, Rio'da her Şubat ayında düzenlenen karnavalın kutlama ve eğlenceyi temsil eden dansıdır. Samba karnavalı dansçıları başlarında şaşalı ve en büyük kostümleri taşımak ile en zor dans adımlarını sergilemek konusunda birbirleriyle yarışırlar. Bu tip Samba, daha gelişmiş bir versiyon olan uluslararası Samba'dan farklıdır. Rio Karnavalı'nda Samba, ferdi olarak uygulanırken, uluslararası versiyonda eşli olarak sunulur.

"Hızlı, hızlı, yavaş" olan Samba ritminde Rio dansçıları üç adımlık hızlı ağırlık değişimlerini dizlerini hafifçe kırıp yükselterek yaparlar ve bunun için alternatif adımlar kullanırlar. Erkeklerin hareketleri daha abartısızken, bayanlar kalça hareketlerini vurgulayarak ustalıklarını gösterirler. Bu esnada görüntünün güzelliğini bozmaması açısından baş kesinlikle sabit tutulur. Samba'nın eşlerle yapılan çeşidi ve daha yavaş olan "Pagode" (Pe-go-dey diye telafuz edilir) stili halen Brezilya'da sosyal amaçlarla zevk alınarak uygulanır.

Birinci Dünya Savaşı sırasında önemini kaybetmesine karşın, The Maxixe (okunuşu ma-şi-şey dir) Brezilya'nın dışında da tanınan ve Avrupa'da bir dönem bilinen ilk Samba çeşididir. 1930'ların sonunda umarsız, ritmik ve eğlenceli bir dans olan Samba, Amerikalı dansçıları etkilemiş ve 1930'ların ve 1940'ların sonunda sinemanın katkısıyla Rio ve onun Samba dansı kitlelerin hayallerinde yer edinmiştir.

Carmen Miranda çevirdiği birçok Hollywood filminde Brezilya'nın ve Samba'nın popüler temel öğelerini işlemiştir. Fred Astaire ve Ginger Rogers ise daha sonraları "Flying Down to Rio" filmiyle; daha egzotik ve romantik bir Rio fikri yaratarak Sambanın tüm dünyaya yayılmasını sağlamışlardır.



Müzik ve Ritim

Samba 1, a 2, 3, a 4 ritmi ile dans edilir. Burada "a" terimi bir vuruşun dörtte biridir. Dans ederken 2 vuruşuna gelmeden önce çeyrek vuruşta adım alınır.



Samba Notları

Karakter: Canlı, Eğlenceli

Hareketler:
Zik-zak hareketleri, Yerinde ya da hareketli figürler, Ağırlık, Ani hareketler, Bel esnekliği

Bar/dakika: 50 bar

Zamanlama: 2/4

Yükselip alçalma: Samba'ya özel zıplama hareketi

!3kR

Arjantin Tango


Arjantin Tango'nun gelişimine bakıldığı zaman, kökeninin Afrika ülkelerine kadar dayandığı görülmektedir. Ancak, 1800'lü yıllarda Arjantin'in başkenti olan Boines Aires yakınlarında bir liman kentinde başladığı söylenmektedir. Özünde bir sokak dansı olarak erkekler tarafından yapılan Tango, erkekler arasındaki üstünlüğün ve güç dengesinin bir anlatımıdır. Dolayısıyla dansın teması ölüm, acı, hüzün ve hırs doludur. Tango bir sokak dansı olması nedeniyle, daha sonraları sokak kadınları ile yapılmaya başlanmış böylece erotik bir popülerite de kazanmıştır. Bu nedenle de, dönem dönem değişik yönetimler tarafından defalarca yasaklanmış ve uygulama alanı kısıtlanmıştır.


Tango'nun uluslararası bir popülerite kazanması Avrupa ile olan tanışıklığından sonra başlar; özellikle, Fransa'da çok yaygınlaştıktan sonra, Arjantin'de de yeni bir popülarite ve kültürel bir değer kazanır. 1930'lardan sonra tekrar yaygınlaşan Tango, günümüzde altın devrini yaşamaktadır.

Doğaçlama ve yaratıya açık olması, Arjantin Tango'ya sonu gelmeyen bir gelişme özgürlüğü kazandırmıştır. Salon stili, Milonga, Vals vs. gibi değişik stilleri olan Arjantin Tango, Amerikan ve enternasyonal stil tangoların da orijinidir.

!3kR

Rumba

Rumba'nın yavaş, kalp atışını andıran ritmi ve romantik müziği onun sonsuz ve evrensel çekiciliğinin ana etkenidir. Dansın kendisi, tutkusuyla partnerini ritmin yoğunluğunda baştan çıkarmaya çalışan duygulu ve kışkırtıcı Latin aşığının özgüvenini ve gücünü simgeler. Ancak Rumba'da bayan kolay boyun eğmez. Dişi, cilveli ve nazlı edasıyla erkeğini önce cezbedip, sonra onun yakınlaşma isteğini reddederek kendi yaptırımını ortaya koyar. Eğer Tango tutkunun dansıysa, Rumba da hiç kuşkusuz aşkın dansıdır. Tutuş pozisyonu alıp Rumba'nın temel adımındaki katıksız duygu yoğunluğunu hissetmek ancak birkaç derin an, dans ederken yaşanabilir: Doğal ritimle, Guajira'ya geri yankılanan romantik ama sade nağmelerle ve kaderleriyle bu dansta yüzleşen bir kadın ve erkeğin zaman tanımayan hisleriyle birlikte hareket etmek...

Uluslararası Rumba dansı, adının da taşrayı çağrıştırdığı üzere, eski bir folklorik dans olan Küba kökenli "Guajira"ya çok şey borçludur. En popüler Guajira müziği bir Rumba klasiği haline gelmiş olan Joseito Fernandez'in dünyaca ünlü parçası "Guantanamera"dır. Küba geleneğinde "rumbiar" fiili dans etmek anlamına gelir ve "Rumba" da bu terime bağlı olarak çok çeşitli dansları hatta "dans partisi"ni çağrıştırır. İspanyolca'nın yaygın olduğu günümüzde, bizim tanımladığımız Rumba aslında "Bolero-Rumba" olarak bilinir.

"Square Rumba" denilen ve normalinden daha sıkı bir tutuş stili olan Rumba ilk kez 1930'ların başında dikkat çekti. Bu stil Avrupa ve Amerika'da daha da geliştikçe, belki de yanlış tanımlanarak 1940'ların sonunda "Cuban Rumba" olarak bilinmeye başlandı. "Cuban Rumba"da dansta akıcılık ve dinamik bir tarz gerektiren açık tutuşlar daha fazlaydı.

1990'larda ise muhteşem vârisleri Alman Hans Galke ve Bianca Schreiber gibi emsalsiz şovlar sunan ve onüç defa Dünya Profesyonel Latin-Amerikan Dans Şampiyonası'nı kazanan İngiliz Donnie Burns ve Gaynor Fairweather sayesinde "Uluslararası Rumba" stili yeni boyutlara ulaştı. İlginçtir ki günümüzde Havana barlarında ve Küba taşralarında dans ederek yaşayan yerliler için kendi kültürel danslarında tanıdık buldukları tek şey bu dansın adıdır. Ancak Küba'yı ve Karayipler'i gün geçtikçe daha çok insan ziyaret etmekte ve Latin-Amerikan dansının özündeki sadelikten etkilenmektedirler- bir kadın; bir erkek; müzik ve dansın doğallığı.



Müzik ve Ritim

Rumbanın temposu dakikada 26-27 bar olan yavaş bir ritimdir. Geleneksel Rumba, belki de güftenin havasını yansıtabilmek için genelde dakikada 23-24 bar olan bir hızda çalınır. 4/4 olan zaman cetveli her "bar"ın dört adet eşit ağırlıklı vuruşa sahip olduğunu gösterir. Latin perküsyonistin vurgulayacağı, dördüncü vuruştur.



Zamanlama

İleri ve geri Rumba hareketlerinde deneyimli dansçı, vuruşun ilk yarısını bir yandan hareketsiz beklerken diğer yandan ayak pozisyonunu alarak harcar. Vuruşun ikinci yarısını ise vücut ağırlığını diğer tarafa aktararak kullanır. İki vuruşluk yana adımlarda ise, dansçı ilk yarı vuruşu yine ayak pozisyonu almak için harcarken diğer yarım ve tam vuruşu daha yavaş ve keskin bir vucüt ağırlığı transferinde kullanır.

Birçok yeni Rumba dansçısı, ikinci vuruşta dans etmeleri söylendiklerinde başlangıçta zamanlamada zorlanırlar. Bu durum genelde dansın başlatıldığı ileri ve geri Rumba adımlarının ikinci vuruşta atılması gerektiğine bağlıdır. Nitekim bazı eğitmenler, ayak pozisyonunu alarak dördüncü vurgulu vuruşta başlanmasını ve bu vuruşun kalanıyla, birinci vuruşun tamamının vücut ağırlığı transferine harcanmasını tavsiye ederler.

Bu dansı yeni öğrenenler, ikinci vuruştaki ileri ve geri adımları kolaylaştırması açısından alternatif olarak birinci vuruşta bir yan adım atmayı tercih ederler. Hareketlerin metodunu öğrenirken, zamanlamanın ileri ve geri adımlar için "hızlı, hızlı"; yan adımlar içinse "yavaş" olarak benimsenmesi kolaylık sağlar. İlginçtir ki uluslararası dans komitesi Rumba ritminin açıklandığı üzere doğru yorumlanması konusunda titizlik gösterirken; bir çok Latin, Rumba dansına daha kolay olan birinci adımla başlayarak dans etmekten memnuniyet duyarlar.



Rumba Notları

Karakter: Erotic, Bedensel ve Tutkusal, Alaycı

Hareketler: Ağırlık, Kesin akıcı ve sert yürüyüşler, Kalça hareketleri

Bar/dakika: 27 bar

Zamanlama: 4/4

Yükselip alçalma:Yok

!3kR

Oriental


Oryantal dansı belki de dünyanın bilinen en eski danslarının başında gelir. Oryantal dansı çok değişik coğrafi bölgelerde ve bölge özelliklerine uygun değişik formlarda yapılır. Dansın dünya'da bilinen genel adı "Belly Dance" iken, Mısır'da "Raks Sharki", Fransa'da "dance du ventre" (göbek dansı demektir), Yunanistan'da " Cifte telli", Ortadoğu ülkelerinde ise "danse oriantale" yada "oryantal" adları ile tanımlanır. Bu dansı diğer danslardan ayıran belli başlı özellikleri vardır.




İslâm öncesi inancı ve erotizmi birlikte içeren apayrı feminin bir yapısı vardır. İnanç ve erotizmin bir arada oluşu bir çelişki gibi algılanması, oryantal dansın bir süre hor görülmesine, aşağılanmasına ve de aynı zamanda çok sevilmesine yol açmıştır. Orijini, antik dönemin doğurganlık, bereket kültünde yatar. Tüm antik uygarlıklarda bereketi sembolize eden tanrıçalar görülür. Mesela, Mylitta, Isis, Ashtıreth, Ishtar, Hathor, Afrodit, Venüs ve Ceres gibi.

Geleneksel olarak yalınayak yapılan bir danstır. Bu kriter, dansçının Toprak Ana'yla direk temasının asla kesilmemesi kriteridir.

Oryantal dansı, günümüzde geleneksel doğu müziğinin dışında müziklerle de yapılmaya çalışılıyor. Ancak batı ezgileri ve ritmi ölçüsüzce kullanılarak bu dansın karakterini olumsuz etkilemekte, onu dejenere etmektedir. Oryantalde dansçının, dans ederken aynı zamanda bazı ritim aletleriyle, zil, tef gibi, müziğe eşlik ettiği görülür.

Oryantal dansı kadın vücudunun özelliklerine göre tasarlanmıştır. Karın kaslarıyla, kalça hareketleriyle, göğüs hareketleriyle en iyi kadın vücuduna uygundur. Toprağa değen yalın ayaklarla, sıkı ve katı bir danstır. İnsan vücudunun akıcı, pürüzsüz, kompleks ve etkileyici hareketleri, çalkalama ve dalgalanma hareketlerinin çeşitliliği ile dansın karakteri ortaya çıkar. Doğu dansları, batının adıma dayalı danslarından farklı olarak kasların hareketine dayalı danslardır. Dolayısıyla adımlar çok narindir ve asla zıplama olmaz, toprakla olan temas daima korunur.

Yılan, kılıç, meşale, mum, peçe, tül, baston yada sopa gibi malzemelerin dansta sıklıkla kullanıldığı görülür. Bunların her birinin birer anlamı olmakla birlikte genel olarak, sihri ve ilkel insanın korunma amaçlı kullanımı simgelerler. Bu aletlerin dansta kullanılması yörenin folklorunda da görülür.

Oryantal dans, tabii ki folklordan da etkilenmiştir ama solo yapılan bir dans olduğundan daha profesyonel bir eğitim ve sıkı çalışma gerektirir. Grup danslarında bireylerin yapacağı hatalar göze batmazken, solo dans olan oryantalde dansçının tüm figürleri kusursuzca yapması beklenir. Solo dans olan oryantal bu nedenle de bir trans dansıdır. Tüm dans boyunca derin konsantrasyon ve dikkat ister.

Oryantal dansın temel özelliği izolasyon dansı olmasıdır. Vücudun çeşitli öğelerinin ritim eşliğinde izole hareketlerine dayanır.

Oryantal dansı ve müziği senkop özellikler de taşır. Mısır, Roman ve Türk ekolleri ortak özellikler taşırlarsa da birbirlerinden farklılıklar da içerirler.